आज की इस पोस्ट मे हम भारत के लोक नृत्य (Folk Dances of India)के बारे मे पढेंगे। वैसे तो यह बहुत ही छोटा टॉपिक है लेकिन काफी महत्वपूर्ण है क्योंकि इस टॉपिक से परीक्षाओ मे प्रश्न पूछ लिए जाते है।
मूल रूप से भारतीय लोक नृत्य (Indian Folk Dances) सरल ही होते है। तथा यह खुसी व्यक्त करने के लिए या किसी उत्सव पर किए जाते है जैसे : किसी बच्चे के जन्म पर या ऋतुओ के आगमन पर या शादी, समारोह पर या त्योहारो पर।
लोक कला लोगो के समूह या किसी विशेष इलाके का सामान्य अधिकार होता है। बदलती जीवन शैली मे पहचान को भुला दिया जाता है। लेकिन इस शैली को युगो तक संरक्षित रखा जाता है।
![]() |
| Indian Folk Dances [Image Source: Amazon.com] |
Important Folk Dances of India
| State | Folk Dances |
|---|---|
| गुजरात | Tippani, Bhavai, Dandiya Rass, Garva |
| केरल | Mohiniyattam, Theyyam, Oppana, Kathakali, Thullal |
| गोवा | Shigmo, Musssal, Dekhni, Dhalo, Fugdi, Golf, Kunbi, Lamp Dnace |
| तमिलनाडू | भरतनाट्यम, Kamandi / Kaman Pandigai, Devarattam, Kummi, Kolattam, Karagattam / Karagam, Mayii Attam / Peacock Dnace, Paampu Attam / Snake Dnace, Oyilattam, Puliyattam, Poikal Kudirai Attam, Bommalattam, Theru Koothu |
| उत्तर प्रदेश | Raslila, Chholia, Khyal, Nautanki, Naqal, Charkula, Svanga |
| छत्तीसगढ़ | Pandwani, Raut Nacha, Panthi, Sua Nacha, Karma |
| हरयाणा | Saang, Chhathi, Khoria, Dhamal, Jhumar, Loor, Gugga, Phag |
| अरुणाचल प्रदेश | The Wancho Dance, Idu Mishmi Ritual Dance, Digru Mishmi Buiya, Khampti, Buiya, Pasi Kongki, Lion and Peacock Dance, Hiirii Khaniing, Chalo, Aji Lamo, Ponung, Ka-fifai Dance - Drama |
| आंध्र प्रदेश | Kuchipudi, Kolattam |
| हिमाचल प्रदेश | Kinnauri Nati, Namgen |
| मिजोरम | Cheraw Dance, Chheih Lam |
| असम | Bihu, Jhumur Naach, Bagurumba, Ali Ai Ligang |
| झारखंड | Karma / Munda |
| कर्नाटक | Yakshagana, Bayalata, Dollu Kunitha, Veeragasse |
| नागालैंड | Chang Lo / Sua Lua |
| मणिपुर | Thang-Ta, Dhol Cholom |
| महाराष्ट्र | Pavri Naach, Lavni, Dhnagri gaja, Povadas, Koli, Tamasha, Dandi, Kala, Dangi, |
| उड़ीसा | Ghumara, Goti pua, Nacni, Odissi, Ruk mar Nacha (Chhau Dance) |
| पश्चिमी उड़ीसा | Baagh Nach / Tiger Naach, Dalkhai, Dhap, Ghumra, Karma Naach, Keisabadi |
| मध्यप्रदेश | Tertali, Charkula, Jawara, Matki Dance, Phulpati Dance, Grida Dance, Maanch |
| त्रिपुरा | Hojagiri |
| पुडुचेरी | Garadi |
| राजस्थान | Ghoomar, Kalbelia, Bhavani, Kachchhai Ghodi |
| सिक्किम | Singhi Chham |
| पंजाब | Bhangra, Giddha, Malwai Giddha, Jhumar, Karthi, Kikkli, Sammi, Dandass, Ludi, Jindua |
| पश्चिम बंगाल | Domni, Gambhira, Kalikapatadi, Nacni, Alkap, Chow |
| जम्मू कश्मीर | Kud, Dumhal |
यह भी पढे:

टिप्पणियाँ
एक टिप्पणी भेजें
If you have any doubts, Please let me know